Alliander borgt ontwerpende aanpak met overdracht naar intern Creative Office
Creative x EnergyWat begon als een experiment in 2024, is nu onderdeel geworden van de organisatie. Met een kleine ceremonie, in het bijzijn van meer dan 35 collega’s van de innovatieafdeling, droeg onze broker Mendel Broekhuijsen donderdag 26 maart het stokje officieel over aan de interne ontwerpers van Alliander. Daarmee komt een tweejarige samenwerking tussen Alliander en Creatief Arnhem tot een afronding, en ontstaat tegelijk een nieuw begin.

Van experiment naar structuur
De samenwerking ontstond vanuit de ambitie om ontwerp in te zetten om uitdagingen binnen de energietransitie te helpen tackelen. Via het programma Creative x Energy en met behulp van Tom Kortbeek (Filip Studios) werd een nieuwe rol geïntroduceerd: de broker, ofwel: de ontwerpmakelaar. Een verbindende schakel tussen ontwerpers en innovatievraagstukken van de teams binnen Alliander, die helpt bij het scherper formuleren van complexe uitdagingen en het verkennen van nieuwe oplossingsrichtingen.
Gedurende twee jaar werkten onder andere Tom Kortbeek en Mendel Broekhuijsen, in samenwerking met Thijs van Exel (PONT) intensief samen met innovatieteams binnen Alliander. Door middel van experimenteren, samenwerke en concrete projecten werd ontwerpend werken stap voor stap geïntegreerd in het innovatieproces. Wat begon met losse interventies en pilots, groeide uit tot een aanpak die breed gedragen wordt binnen innovatieteams.
Overdracht aan een intern team
De afgelopen maanden vertaalde Mendel meerdere innovatie-vragen naar ontwerpvragen, wat leidde tot 8 gerichte matches met ontwerpers. Tegelijkertijd heeft hij de onderliggende werkwijze en methodieken zo ingericht en overgedragen dat Alliander zelfstandig ontwerpkracht kan inzetten in haar innovatieproces.
“De afgelopen 5 maanden heb ik met veel plezier de rol van ontwerpmakelaar ingevuld vanuit Creatief Arnhem. De samenwerking met de innovatie teams van Alliander was vanaf de eerste kennismaking heel constructief en heb ruim 50 inhoudelijke gesprekken gevoerd om projecten aan te scherpen en om kansen te identificeren voor een ontwerpende aanpak. Dit resulteerde in 20 concrete proposities, waarvan uiteindelijk 6 ontwerpers een opdracht zijn gestart. Ontwerpers maken concepten tastbaar, experimenten voelbaar en helpen zo de teams om sneller beslissingen te kunnen nemen.
De ontwerpers zijn enorm enthousiast over de samenwerking met Alliander, en ze zijn ook blij om te kunnen bijdragen aan de maatschappelijke opgaven die er liggen. Alliander heeft op haar beurt de ontwerpende aanpak volledig omarmd, en met de overdracht naar de Creative Office is de kennis nu goed verankert binnen de eigen gelederen. Tijdens een training voor alle innovatie consultants eind maart heb ik het stokje met een gerust hart overgedragen aan Tiara en Marieke.
Op initiatief van Alliander organiseerde ik half april met een team van 10 ontwerpers het middagprogramma tijdens GigaWhat?!, het jaarlijkse event voor innovatieafdelingen van de 5 grote netbeheerders. De 350 aanwezige deelnemers zijn 3 uur lang enthousiast gemaakt voor de kracht van ontwerpend werken. Wat we gestart zijn bij Alliander is pas het begin!” - Mendel Broekhuijsen

Nu draagt Mendel het stokje over aancinnovatieconsultants Tiara Spalburg en Marieke Hovenkamp en zo krijgt deze aanpak nu een stevig intern vervolg. Zij hebben zich binnen Alliander verenigd onder de naam Creative Office en nemen de rol van ontwerpmakelaar over. Het Creative Office zorgt ervoor dat ontwerp niet alleen beschikbaar blijft, maar ook wordt doorontwikkeld binnen de organisatie. De kennis, werkwijzen en netwerken die de afgelopen jaren zijn opgebouwd, krijgen zo een duurzame plek.
“Dankzij de warme samenwerking met de brokers starten wij de Creative Office op vruchtbare grond. We gaan ons inzetten om ontwerp te verweven in alle haarvaten van de organisatie, om samen systemischer, rechtvaardiger en creatiever de energietoekomst vorm te geven!” - Tiara Spalburg
Ontwerp als integraal onderdeel van innovatie
De energietransitie vraagt om meer dan alleen technische oplossingen. Het gaat ook om gedrag, samenwerking en maatschappelijke acceptatie. En juist daarin speelt ontwerp een cruciale rol: het helpt om complexe vraagstukken inzichtelijk te maken, nieuwe perspectieven te openen en oplossingen te ontwikkelen die werken in de praktijk. Door ontwerp vroeg in het proces te betrekken, ontstaan betere keuzes, snellere leerloops en oplossingen die beter aansluiten bij gebruikers en context.
Binnen Alliander is deze ontwerpende aanpak inmiddels geen experiment meer, maar een integraal onderdeel van hoe innovatie wordt aangepakt. Alliander bouwt hier actief op door en zet ontwerp breder in, onder andere via de samenwerking met de Dutch Design Foundation Co/Labs rondom het Circular Energy Grid. Ontwerp is daarmee echt verankerd in de manier van werken en vormt daarmee de kern van waar wij voor staan.
Een nieuw hoofdstuk
Met de overdracht markeert Alliander een belangrijke stap: van pionieren naar verankeren. De afgelopen twee jaar hebben laten zien dat ontwerp een wezenlijke bijdrage levert aan het versnellen en verbeteren van innovatie. Met het Creative Office ligt er nu een stevig fundament om deze aanpak verder te laten groeien, van binnenuit.


