Hoe breng je technologie, bewonersgedrag en sociale innovatie samen in de aanpak van netcongestie?
Creative x EnergyHoe breng je technische, sociale en organisatorische innovatie samen in een wijkgerichte aanpak van netcongestie? In de eerste publicatie van de reeks ZERO Urban Chapters reflecteert de European Urban Initiative op de ervaringen, inzichten en uitdagingen uit het eerste projectjaar. Welke lessen zijn relevant voor andere wijken en steden die voor vergelijkbare opgaven staan?
Lees de volledige Engelstalige publicatie:
Een integrale aanpak van netcongestie
ZERO onderzoekt hoe de piekbelasting op het elektriciteitsnet kan worden verminderd door technische, sociale en organisatorische oplossingen met elkaar te verbinden.
Centraal staat de ontwikkeling van een bottom up, wijkgedragen aanpak waarin bewoners en betrokken organisaties samen onderzoeken hoe zij slimmer met hun energieverbruik energie kunnen omgaan en zo ook bijdragen de piekbelasting op het elektriciteitsnet kunnen verminderen.
ZERO combineert technische innovatie en energiemonitoring met sociale innovatie, ontwerpkracht en gedragsverandering. Samen met bewoners worden nieuwe oplossingen ontwikkeld en getest, van slimmer energiegebruik tot collectieve vormen van samenwerking en energieafstemming. Daarbij wordt onderzocht wat mensen nodig hebben om mee te kunnen doen, welke interventies daadwerkelijk bijdragen aan gedragsverandering en hoe individuele en gezamenlijke inspanningen meetbaar effect kunnen hebben op het elektriciteitsnet. Zo ontstaat inzicht in welke oplossingen werken, voor wie en onder welke omstandigheden, en hoe deze breder toepasbaar kunnen worden gemaakt.
Wat heeft het eerste jaar opgeleverd?
Het eerste projectjaar stond in het teken van het opbouwen van vooral de sociale en organisatorische basis.
Op basis van 54 bewonersinterviews en verschillende wijkactiviteiten is meer inzicht ontstaan in de behoeften, mogelijkheden en dagelijkse praktijk van bewoners. In tien huishoudens zijn de eerste eenvoudige energiemonitoringssystemen geïnstalleerd. Daarnaast zijn eerste scenario's ontwikkeld voor een een beloningssysteem en een digitale tweeling van de wijk. Ook is geëxperimenteerd met creatieve en artistieke werkwijzen om bewoners te bereiken die doorgaans minder deelnemen aan energie- en participatieprojecten.
Drie belangrijke lessen
1. Bewonersparticipatie begint niet noodzakelijk bij energie.
Activiteiten gericht op ontmoeting, vertrouwen en het begrijpen van de leefwereld van bewoners blijken belangrijke voorwaarden voor verdere betrokkenheid. Creatieve en artistieke interventies bieden daarbij andere ingangen dan traditionele informatiebijeenkomsten.
2. Integrale innovatie vraagt om een gedeelde taal.
De samenwerking tussen technische experts, onderzoekers, ontwerpers, maatschappelijke organisaties en beleidsmakers brengt verschillende perspectieven, werkwijzen en verwachtingen samen. Het ontwikkelen van een gemeenschappelijk begrippenkader blijkt daarom niet alleen nuttig, maar ook noodzakelijk om technische en sociale oplossingen daadwerkelijk met elkaar te verbinden.
3. Experimenteren betekent ook de aanpak zelf blijven aanpassen.
ZERO functioneert als een living lab. Niet alleen de oplossingen worden getest, maar ook de manier waarop partners samenwerken, bewoners worden betrokken en nieuwe technologie betekenis krijgt in de wijk. Dat vraagt om flexibiliteit, reflectie en ruimte om oorspronkelijke aannames bij te stellen.
Wat betekent dit voor het vervolg?
In het tweede projectjaar verschuift de aandacht verder naar het ontwikkelen en testen van concrete oplossingen. Daarbij gaat het onder meer om uitbreiding van energiemonitoring, gedragsinterventies, de verdere ontwikkeling van de digitale tweeling en het ontwerpen van een lokaal energieakkoord.Een belangrijke vraag blijft hoe technische mogelijkheden kunnen worden vertaald naar oplossingen die voor bewoners begrijpelijk, toegankelijk en rechtvaardig zijn én aantoonbaar bijdragen aan het verminderen van netcongestie.
De eerste ervaringen laten zien dat sociale innovatie en ontwerpkracht geen afzonderlijke toevoegingen aan technische innovatie zijn, maar een rol spelen in het ontwikkelen, toepassen en opschalen van oplossingen.
Kennisdeling voor andere steden
De publicatie is het eerste hoofdstuk in de reeks ZERO Urban Chapters van de European Urban Initiative. De reeks volgt de ontwikkeling van het project en deelt de inzichten en uitdagingen met andere Europese steden.
ZERO is een Europees innovatieproject onder leiding van de gemeente Arnhem, met ondersteuning van de European Urban Initiative. Creatief Arnhem is consortiumlid en verantwoordelijk voor communicatie en kennisdeling.
Meer updates
